“Bebek Gezegen Yıldızının Çevresinde İlk Kez Boşluk Açarken Görüntülendi”
Astronomlar, Dünya’dan 400 ışık yılı uzaklıktaki genç bir yıldızın çevresinde oluşmakta olan yeni bir gezegeni yakaladı. “WISPIT 2b” adı verilen bu bebek gezegen, yıldızının etrafındaki gaz ve toz diskini adeta yiyerek büyüyor ve ilk kez bir gezegenin doğrudan kendi yörüngesinde halka benzeri boşluklar açtığı gözlemleniyor.
Yeni doğan bir gezegenin açtığı boşluk görüntülendi
Gökbilimciler, genç bir yıldızın etrafındaki toz ve gaz bulutlarında beslenerek büyüyen yeni doğmuş bir gezegeni ilk kez bu kadar net şekilde gözlemledi. Astrophysical Journal Letters dergisinde 1 Eylül 2025’te yayımlanan iki araştırmaya göre, “WISPIT 2b” adı verilen bu dev gaz gezegeni, yıldızının etrafındaki diskten madde çekerek büyüyor ve aynı zamanda disk içinde belirgin bir boşluk oluşturuyor.
“İlk Kez Bir Gezegenin Diskini Şekillendirdiği Kanıtlandı”
Leiden Üniversitesi’nden gökbilimci Richelle van Capelleveen, keşfi “onu özel kılan şey, ilk kez bir gezegenin doğduğu diski şekillendirdiğini doğrudan görebilmemiz” sözleriyle değerlendirdi.
Araştırmacılar, yaklaşık 5 milyon yaşında olan ve Güneş’e benzer kütledeki WISPIT 2 yıldızını iki yıldır inceliyordu. Şili’deki Very Large Telescope ile çekilen kızılötesi görüntülerde çok halkalı bir protoplanet disk görüldü. Bu, genç yıldızlar için alışıldık bir manzaraydı. Ancak bu yılın baharında yapılan gözlemler, diskin içinde beklenmedik bir boşluk ve o boşlukta bir gezegenin varlığını ortaya çıkardı.
ABD’deki Large Binocular Telescope ile yapılan takip gözlemleri, gezegenin hâlâ hidrojen gazı çekerek büyüdüğünü doğruladı. Bu da gökbilimcilerin uzun süredir aradığı ancak toz ve gazın ardında gizli kaldığı için kolayca bulunamayan bir “doğum anı gezegenini” yakalamalarını sağladı.
WISPIT 2b, Jüpiter’in yaklaşık beş katı kütleye sahip ve yıldızından Dünya–Güneş arasındaki mesafenin yaklaşık 60 katı uzakta dönüyor. Bu uzaklık, Güneş Sistemi’nde Kuiper Kuşağı’nın ötesine denk geliyor.
Keşif, gökbilimcilerin gezegenlerin nasıl büyüdüğünü ve protoplanet disklerdeki halkaların nasıl oluştuğunu anlaması açısından çığır açıcı kabul ediliyor. WISPIT 2b, hem gençliğini hem de açtığı boşlukla ilk kez doğrudan gözlemlenen bir “disk biçimlendirici” olarak tarihe geçti.
Yorumlar