Çocukların merakını köreltmemek için ne yapmalı?

09 Ekim 2017 Pazartesi

EĞER ÇOCUĞUNUZ SORU SORMUYORSA ŞÜPHELENMENİZ GEREKİR

Çocukların, özellikle de gelişme dönemlerinde akla hayale gelmeyecek sorular sormasının son derece doğal ve gerekli bir davranış olduğunadikkat çeken İstanbul Aydın Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Erhan Alabay, bu sorulara geçiştirici ve doğru olmayan yanıtlar yerine, doğru ve bilimsel cevaplar vermenin gerekliliğine dikkat çekti.

ÇOCUKLARIN SORULARINA BİLMİYORUM’ DEMEKTEN ÇEKİNMEYİN”

Sorunun cevabının bilinmemesi durumunda “Bilmiyorum”denmesinden çekinmemek gerektiğinin altını çizen Yrd. Doç. Dr. Alabay, “‘Bilmiyorum’ yanıtının ardından, bilmediğiniz soruların cevaplarını çocuğunuzile birlikte araştırma yaparak öğrenmeyi de teklif etmek gerekir. Kitaplararaştırılmalı, o alanda uzman kişilere danışılmalı veya internetten doğrubilgilere ulaşılmalı. Derlenen bilimsel gerçekliği olan yanıtlar da çocuklarla paylaşılmalı. Eğer imkân varsa çocuğun gelişim seviyesine uygun videolar izletilebilir.  Bu durum çocukların merakını tazeler veçocuk, daha üst düzey konuları merak etmeye başlar” dedi.

 ÇOCUĞUN MERAKINI KÖRELTEN DAVRANIŞLAR

Merak etmeyen, sorular sormayan ve çevresini araştırıpkeşfetmek istemeyen bir çocuğun durumundan şüphe edilmesi gerektiğini ifade eden Yrd. Doç. Dr. Alabay, “Öncelikle şüphe duyulacak kişilerin başında çocuğun ebeveynleri ve öğretmenleri gelir. Çünkü birçok ebeveyn ve öğretmen çocuğa karşı sergilemiş olduğu yanlış davranışlardan dolayı çocukların merak duyguları zedelenir. Çocuğun sorularına ‘Bu nasıl bir soru?’, ‘Büyüyünce öğrenirsin’, ‘Sen de ne kadar çok soru sordun’ şekilde cevaplar vererek, çocuğun merakını görmezden gelen ebeveyn ve öğretmen sayısı oldukça fazladır. Aynı zamanda ebeveyn tutumları da çocukların merak duygularını etkilemektedir. Örneğin otoriter, kısıtlayıcı ve ilgisiz anne baba tutumlarına maruz kalan çocuklarında merak duyguları zedelenir” diye konuştu.

“BİLİMSEL YANIT VEREN ÖĞRETMEN SAYISI ÇOK AZ”

Konuyla ilgili  araştırma sonucunu da paylaşan Yrd. Doç.Dr. Alabay, şu ifadeleri kullandı: “Çocukların merak ettiği bilim sorularına ,okul öncesi öğretmenlerinin vermiş oldukları cevapların incelenmesi amacıyla,122 okul öncesi öğretmenine çocukların merak ettiği soruları yönelttik ve öğretmenlerin vermiş olduğu yanıtları inceledik. Araştırma sonucunda okulöncesi öğretmenlerinin yalnızca yüzde 20-30’unun bilimsel gerçeklikte yanıtlar verdiği, geri kalan öğretmenlerin ise bilimsel gerçekliğe dayalı olmayan cevaplar verdiğini tespit ettik. Bu araştırmada bir diğer çarpıcı sonuç olarakda, çocukların sorduğu sorulara ‘Bilmiyorum, araştıracağım’ şeklinde cevapveren öğretmenlerin oranının oldukça düşük olduğu gerçeği karşımıza çıktı.Öğretmenlerin her şeyi bilmesi elbette mümkün değil. Özellikle çocukların merak ettikleri evren hakkında tüm soruların cevapları bilim insanları tarafındanbile hala çözülebilmiş değil. Fakat eğitimciler olarak çocukların sorgulama ve araştırma yapmaları ve merak ettikleri soruların üzerine gidebilmeleri için, bilmiyor isek bilmiyorum demekten kaçmamalıyız. Bu çocukların karşında küçükdüşmek değil, aksine araştırarak çocukların sorularına cevap bulmaya çalışan araştırmacı bir öğretmen davranışıdır. Önemli olan kısım sadece bilmiyorum demek değildir tabii ki... Bilmiyorum dedikten sonra çocukla birlikte bu konuhakkında araştırmalar yapıp, çocuğun gelişimine uygun olarak eğitim sürecinde etkinliklerle çocuğun merak ettiği bilim sorularına yanıtlar verilmelidir.”