Ali Rıza Bayzan tüm yazıları

Eğitimci Yazar

Tasavvufu matematik diliyle anlatabilir miyiz?

Kafamızın "doğal sayılar kümesinden" oluştuğunu varsayalım; yani 0,1, 3 diye başlayıp sonsuza kadar olan sayılar kümesi.

Bu küme içindeyken, 5'ten 3'ü çıkarabiliriz ama 3'ten 5'i çıkaramayız. Gerçekte sonuç eksi 2' dir ama eksi 2, doğal sayılar kümesinde yoktur.

Bu sorunu çözebilmek için kafamızı "Tam sayılar kümesine" yükseltmemiz gerekiyor. Tam sayılar kümesi, eksi sonsuzdan sıfıra, sonra sıfırdan artı sonsuza gider (-∞, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, ∞).

Ama kesirli durumlarla karşılaştığımız zaman da tam sayılar kümesi problemlerimizi çözemez. Bu durumda kafamızı "Rasyonel sayılar kümesine" yükseltmemiz gerekir.

Rasyonel sayıların yetmediği yerde "İrrasyonel sayılara" ihtiyaç duyarız.

İrrasyonel sayıların yetmediği yerde "Reel sayılar" ihtiyaç duyarız.

Sonra Reel sayıların yetmediği yerde "Karmaşık sayılar"a ihtiyaç duyarız.

 ...

Doğal sayılar kümesi sonsuz iken ondan daha büyük olan tam sayılar kümesinin sonsuz olması, sonsuz sayı kümeleri arasında da bir hiyerarşi olduğunu gösteriyor.

Örneğin Yılmaz Eneş Gülbaba üstadın kumlu ebrusundaki çemberler geometrik olarak sonsuz noktadan oluşur. Ama daha küçük olan çemberler ile daha büyük çemberlerin noktaları eşit olabilir mi? Hepsi de sonsuzdur ama eşit sonsuz değildirler:)) (Bu noktada Cantor Paradoksu'nu hatırlamak gerek ama konuyu uzatır.)

Sonsuzdan büyük sonsuz nereye kadar gidebilir? "Mutlak Sonsuz"a kadar bu gidiş devam eder. Öyleyse Mutlak Sonsuz olmayan tüm sonsuzluklar ancak "göreceli sonsuz"dur. Ve aslında varlıklarını, Mutluk Sonsuz'dan alırlar, kendi başlarına var değildir.

Doğal sayılar kümesinden karmaşık sayılar kümesine doğru yükselirken bir alt kümedeki eksiklikler, çelişkiler üst kümede buhar olur.

Ama eksiklikler çelişkiler bitmez gene de; ancak mutlak sonsuzluktur eksiklerin çelişkilerin tam olarak yok olduğu hakikatin tam olarak tezahür ettiği nokta.

Sûfilere göre bu nokta FENAFİLLAH ve BEKABİLLAH dediği noktadır.

Ali Rıza Bayzan - Mistikalem.com

bayzan@gmail.com

Yazarın diğer yazıları
Tüm yorumlar
BURÇ YORUMLARI
NAMAZ VAKİTLERİ