Ali Rıza Bayzan tüm yazıları

Eğitimci Yazar

Kuşku ve iman

Aklına inancına karşı kuşkular geliyor, kuşkuyu bilincinden kovmaya, unutmaya çabalıyorsun ama tam unutma diye bir şey yok araştırmalara göre
bilincin derinliklerinde içten içe kaynıyor o şüphe, inancını da içten içe kemiriyor.
Sezgisel olarak bunu hissediyorsun örneğin dinsel etkinliklerin pek de anlamlı gelmemeye başlıyor sana...

Bu kavşakta birkaç yol açılıyor:

Bu yollardan biri inanmak için inanmak, hani ahiret varsa paçayı sıyırmak için inançlı kalmaya çabalamak, görüntü olarak belirli dinsel ritüellerle bunu kendine ve çevrene inandırmak (çevremizdekilerin çoğu inandığı için inanmaktır bu; sosyolojik iman da diyebiliriz buna, Kelam ilminde taklidî iman denilen inanç düzeyidir bu.)

İki: dinsel etkinliklerin ruhuna ulaşamayınca zevahirine kaskatı yapışmak; bu ham yobaz kaba softa yapar insanı (Haricilerin, IŞİD'in ve benzerlerinin hali.)

Üç: kuşkuları aşabilmek için saftirikleşmek (saftirikler kuşku duyacak kadar akıl yürütmez pek; bunun için saftirikler yönlendirilmeye çok açıktır. Bunun bir örneği cuma namazından çıkan insanların cami avlusunda işportacılar tarafından çok kolay kandırılabilmesidir. Saftirik inançlı kandırılmaya yatkındır, buna karşılık inancı kanıta dayalı olan insanlar ikna için kanıt arar.)

Aslında başka yollar da vardır; ancak maksadımız hepsini saymak değil.

Peki yapılması gereken nedir?

Yapılması gereken, kuşkuların üzerine giderek inancını taklidî düzeyden istidlalî ve tahkikî yani kanıtlı ve özümsenmiş düzeye yükseltmek. Kur'an-ı Kerim'de Hz İbrahim'in kuşkularını sorgulayarak hakikate ulaştığını anlatılır; (En'am suresi 74-82. ayetler) bu durum içinden kuşku geçen herkes için izlenecek yolu gösterir.

Aklı olmayanın dini de yoktur. İman sürecinde akılla gidilecek yol da vardır yoksa Hz. Allah Kur'an'da akla seslenen onlarca kanıt sunmazdı imana davet ederken insanları.

İmanın esası ise elbette kalbin onaylamasıdır.

Ali Rıza Bayzan - Mistikalem.com

bayzan@gmail.com

Yazarın diğer yazıları
Tüm yorumlar
BURÇ YORUMLARI
NAMAZ VAKİTLERİ